Kankercellen misbruiken voedingsstoffen uit de lever om het immuunsysteem te misleiden
VIB-onderzoekers ontdekken nieuwe piste voor behandeling van leveruitzaaiingen
Leuven, 05 augustus 2026 – Onderzoekers van VIB en KU Leuven hebben ontdekt hoe kankercellen die zich verspreiden naar de lever erin slagen om aan het immuunsysteem te ontsnappen. De studie toont aan dat uitgezaaide kankercellen gebruik maken van een vetzuur dat van nature aanwezig is in de lever om een belangrijke verdedigingslinie van het lichaam uit te schakelen. Door dat proces te verstoren, slaagden de onderzoekers erin om de natuurlijke antikankeractiviteit van immuuncellen te herstellen en de groei van leveruitzaaiingen af te remmen. “Leveruitzaaiingen blijven bijzonder uitdagend om te behandelen”, zegt Sarah-Maria Fendt (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie). “Door beter te begrijpen hoe kankercellen gebruikmaken van de unieke omgeving van de lever, kunnen we verder onderzoeken hoe we deze tumoren opnieuw kwetsbaar kunnen maken voor het immuunsysteem.”
Leveruitzaaiingen behoren tot de meest voorkomende en moeilijkst te behandelen vormen van kanker. Ondanks de vooruitgang in kankertherapie blijft de prognose vaak beperkt zodra kankercellen zich naar de lever verspreiden. Daarbij komt dat deze leveruitzaaiingen vaak niet erg vatbaar blijken voor reguliere immuuntherapie.
In de nieuwe studie onderzochten de onderzoekers hoe uitgezaaide kankercellen samenwerken met hun omgeving om te overleven. Ze ontdekten dat kankercellen een voedingsstof uit de lever gebruiken om immuuncellen, zogenaamde neutrofielen, te manipuleren. Normaal gezien helpen deze immuuncellen om kankercellen op te sporen en uit te schakelen. De onderzoekers zagen echter dat uitgezaaide tumoren dit natuurlijke verdedigingsmechanisme kunnen ondermijnen en zo hun eigen overleving bevorderen.
“Onze resultaten tonen aan dat kankercellen niet alleen groeien dankzij de voedingsstoffen in hun omgeving, maar die omgeving ook actief naar hun hand zetten om zichzelf te beschermen tegen aanvallen van het immuunsysteem”, zegt eerste auteur dr. Anke Vandekeere (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie).
Door dit mechanisme te blokkeren in experimentele modellen konden de onderzoekers de activiteit van neutrofielen herstellen en de groei van leveruitzaaiingen verminderen. Dat wijst op een nieuwe therapeutische piste waarbij niet alleen de tumor zelf, maar ook de wisselwerking tussen kankercellen en hun omgeving wordt aangepakt.
De onderzoekers benadrukken dat verder onderzoek nodig is voordat deze inzichten tot nieuwe therapieën voor patiënten kunnen leiden. Toch biedt de studie belangrijke nieuwe inzichten in hoe uitzaaiingen ontstaan en overleven, en hoe het immuunsysteem daarbij opnieuw een grotere rol kan spelen.
Publicatie
Palmitate promotes liver metastases by decreasing neutrophil antitumour behaviour. Vandekeere et al. Nature Metabolism. 2026. DOI: 10.1038/s42255-026-01582-0
Financiering
Dit onderzoek werd mede mogelijk gemaakt door onder meer het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO), het Fonds Baillet Latour, de Francqui-Stichting, Foundation ARC, de KU Leuven, Stichting tegen Kanker en het World Cancer Research Fund. Raadpleeg de paper voor een volledig overzicht van de financiers.
Kristof Windels
Over VIB
Basisonderzoek in de levenswetenschappen, dat is de kernactiviteit van VIB. Enerzijds de grenzen verleggen van wat we weten over moleculaire mechanismen, hoe deze mechanismen levende wezens zoals mensen, dieren, planten en micro-organismen regelen, en anderzijds zorgen voor tastbare resultaten die bijdragen aan een betere samenleving. Gestoeld op een partnerschap met vijf Vlaamse universiteiten - UGent, KU Leuven, Universiteit Antwerpen, Vrije Universiteit Brussel en Universiteit Hasselt – en een stevig investeringsprogramma, bundelt VIB de expertise van 81 onderzoeksgroepen in één instituut. Het techtransfer-team van VIB vertaalt proactief biologische inzichten in nieuwe economische activiteiten die op hun beurt weer kunnen leiden tot nieuwe producten, medicijnen e.d. die kunnen gebruikt worden in de geneeskunde, landbouw en tal van andere toepassingen. VIB neemt ook actief deel aan het publieke debat over biotechnologie door het ontwikkelen en verspreiden van een breed scala aan wetenschappelijk onderbouwde informatie over alle aspecten van de biotechnologie. Meer info op www.vib.be.
