Het 'go' signaal voor borstkankercellen

Borstkanker is de meest gediagnosticeerde kanker ter wereld. Hoewel de overlevingskansen hoog zijn, kan metastase deze drastisch verminderen. Nieuw onderzoek door het team van Prof. Dr. Sarah-Maria Fendt (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie) en internationale partners toont aan hoe veranderende niveaus van het eiwit PHGDH borstkankercellen in staat stellen om door het lichaam te reizen. De resultaten verschijnen in het toonaangevende tijdschrift Nature.

Statistieken 

  • België heeft een van de hoogste percentages borstkanker ter wereld: 1 op de 8 vrouwen hoort de diagnose op een bepaald moment. (van het Global Cancer Observatory) 
  • De 5-jaarsoverleving voor gelokaliseerde borstkanker in westerse samenlevingen is erg hoog, maar dit daalt tot onder de 30% wanneer de kanker zich uitbreidt naar verre lichaamsdelen. (van de American Cancer Society) 
  • Jaarlijks sterven wereldwijd meer dan 680.000 vrouwen aan uitgezaaide borstkanker 

Blijven of gaan? 

Om echt gevaarlijk te worden, doen borstkankercellen twee dingen: ze planten zich lokaal voort en verspreiden zich door het hele lichaam. Dit laatste proces staat bekend als metastase. Het is echter niet altijd duidelijk hoe kankercellen overschakelen van huismussen naar reizigers die doorheen het licham bewegen en verre organen beïnvloeden. 

Uit het werk van Prof. Dr. Sarah-Maria Fendt (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie) blijkt nu dat lage niveaus van een eiwit dat bekend staat als PHGDH borstkankercellen in staat stellen om te metastaseren. De studie was een grote samenwerking met collega's van andere labs binnen het center: professoren Jan Cools, Diether Lambrechts, Jean-Christophe Marine, Massimiliano Mazzone en Peter Carmeliet, alsook internationale partners.

Fendt: "We weten dat er nogal wat heterogeniteit is in het metabolisme van kankercellen, maar dit is relatief weinig bestudeerd. Hier vinden we dat bij borstkankerpatiënten lagere niveaus van PHGDH-expressie in primaire tumoren geassocieerd zijn met een hogere kans van metastase. Dit suggereert dat metabole processen aanzienlijk bijdragen aan de agressiviteit van bepaalde kankers." 

Patricia Altea-Manzano & Sarah-Maria Fendt
Patricia Altea-Manzano & Sarah-Maria Fendt

Hoog of laag? 

Wat er gebeurt, is dat het verlies van PHGDH een pad in gang zet dat uiteindelijk de chemische structuur van moleculen op het oppervlak van kankercellen verandert. Dit zorgt er op zijn beurt voor dat de cel gemakkelijker kan reizen. 

De onderzoekers laten vervolgens zien dat het beïnvloeden van deze chemische verandering (sialylering) in het oppervlaktemolecuul (integrine αvβ3) de metastatische capaciteit van kankercellen kan verminderen. Het behandelen van kankercellen in een celcultuur met een verbinding die sialylering blokkeert, verminderde het aantal reizende kankercellen. 

(Copyright: Patricia Altea-Manzano, Fendt lab)
(Copyright: Patricia Altea-Manzano, Fendt lab)

Eerder onderzoek had al aangetoond dat hoge niveaus van PHGDH kankercellen helpen lokaal te prolifereren, maar dit is de eerste keer dat iemand een belangrijk effect van PHGDH niveaus beschrijft op het vermogen van een kankercel om zich te verspreiden via metastase. 

Dr. Matteo Rossi, co-eerste auteur van de studie: "Ons werk verduidelijkt dat er veranderingen in het PHGDH niveau zijn die erg belangrijk zijn. Dit voegt een nieuw aspect toe aan ons begrip van de rol van dit eiwit bij kanker." Dr. Patricia Altea-Manzano, ook co-eerste auteur, voegt toe: "Het is niet genoeg om je te concentreren op hoge of lage niveaus, maar waarom kankercellen van hoog naar laag kunnen veranderen en vice versa in verschillende ziektestadia." 

 

PHGDH heterogeneity potentiates cancer cell dissemination and metastasis. ​ 

Rossi, Altea-Manzano, et al. Nature 2022 

 

Patiëntenvragen? 

Dit werk is gebaseerd op laboratoriumexperimenten en heeft geen onmiddellijke implicaties voor de huidige behandeling van patiënten. Het duurt jaren om deze wetenschappelijke doorbraken te ontwikkelen tot een nieuwe therapie of diagnose. Als je hier vragen over hebt, stuur dan een e-mail naar patienteninfo@vib.be. 

 

Gunnar De Winter

Gunnar De Winter

Science Communication Manager, VIB

 

 

 

 

Delen

Meest recente verhalen

Onderzoekers van VIB en KU Leuven ontdekken waarom een verandering in één gen de ontwikkeling van onze hersenen kan verstoren

Onderzoekers van VIB en KU Leuven ontdekken waarom een verandering in één gen de ontwikkeling van onze hersenen kan verstoren

Leuven, 4 november 2026 - Waarom zijn onze hersenen kwetsbaarder voor genetische aandoeningen dan die van andere zoogdieren? In de zoektocht naar een antwoord op deze vraag, legden onderzoekers van VIB en KU Leuven een belangrijk stukje van de puzzel bloot. Hun bevindingen, gepubliceerd in het vakblad Developmental Cell, tonen hoe veranderingen in het gen ASPM de ontwikkeling verstoren van jonge hersencellen die nodig zijn om onze hersenen te laten groeien. Zo verklaren de onderzoekers waarom fouten in dit gen microcefalie kunnen veroorzaken, een aandoening waarbij de hersenen en het hoofd kleiner zijn, vaak in combinatie met een verstandelijke beperking. “Onze hersenen ontwikkelen zich anders dan bij andere zoogdieren”, zegt Prof. Pierre Vanderhaeghen (VIB-KU Leuven Centrum voor Neurowetenschappen). “In dit geval wordt een cellulair proces verstoord dat heel belangrijk is voor de ontwikkeling van onze hersenen.”

press.vib.be

Signalen van afweercellen blokkeren maakt verwijderen agressiefste hersentumor makkelijker

Signalen van afweercellen blokkeren maakt verwijderen agressiefste hersentumor makkelijker

Ontdekking door onderzoekers van VIB en KU Leuven wijst op een mogelijke nieuwe behandelingsstrategie

press.vib.be

VIB viert dertig jaar wetenschap en impact

VIB viert dertig jaar wetenschap en impact

Jubileumviering in Antwerpse Koningin Elisabethzaal brengt wetenschappers, ondernemers en beleidsmakers samen en zorgt tegelijk voor twee primeurs

press.vib.be

Over VIB Pers

VIB is een onafhankelijk onderzoeksinstituut dat inzichten in de biologie vertaalt naar impactvolle innovaties voor de samenleving. Het werkt samen met de vijf Vlaamse universiteiten en diverse partners in de biotechsector en doet onderzoek in plantenbiologie, kanker, neurowetenschap, microbiologie, ontstekingsziekten, artificiële intelligentie en meer. VIB verbindt wetenschap met ondernemerschap en stimuleert zo de groei van de Vlaamse biotech. Het instituut draagt bij aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen, zoals nieuwe methoden voor diagnose en behandeling en landbouwinnovaties. 

Meer info op www.vib.be. 

Neem contact op met

Suzanne Tassierstraat 1 9052 Zwijnaarde

+32 9 244 66 11

communications@vib.be

vib.be