Het loskoppelen van darm- en gewrichtsontsteking  

Nieuw onderzoek onthult verschillende triggers voor darm- en gewrichtsontsteking met behulp van kiemvrije muizen. 

Gent, 11 september 2023 – Wetenschappers van het VIB-UGent Centrum voor Inflammatieonderzoek werpen nieuw licht op de relatie tussen darm- en gewrichtsontsteking. Hun onderzoek betwist eerdere aannames dat gewrichtsontsteking wordt veroorzaakt door veranderingen in de darmen, inclusief veranderingen in het darmmicrobioom. De nieuwe studie bewijst dat ernstige artritis kan ontstaan ​​in de volledige afwezigheid van darmbacteriën en darmontsteking. Het loskoppelen van deze 'darm-gewricht as' opent de deur naar weefsel- en patiëntspecifieke therapeutische interventies. Het werk verschijnt in EMBO Molecular Medicine. 

De darm-gewricht as 

Artritis is een veel voorkomende complicatie bij inflammatoire darmziekten (IBD), en omgekeerd ontwikkelen artritispatiënten vaak darmontsteking. Dit heeft geleid tot het concept van een ‘darm- gewricht as’ – een gedeeld ziektebeeld dat suggereert dat darmontsteking en microbiële stimuli ontstekingen in de gewrichten kunnen veroorzaken. 

Correlatie is echter niet noodzakelijk bewijs voor een causaal verband.

Om de rol van het microbioom bij verschillende ziekten, waaronder artritis, te bestuderen, heeft het laboratorium van prof. Lars Vereecke (VIB-UGent) de eerste Belgische kiemvrije muisfaciliteit opgezet, waarin twee transgene muismodellen van darm- en gewrichtsontsteking worden gehuisvest. Verrassend genoeg waren deze muizen, wanneer ze onder steriele omstandigheden werden gehouden, beschermd tegen darmontsteking, maar ontwikkelden ze nog steeds ernstige gewrichtsontsteking, wat erop wijst dat darmbacteriën darmontsteking veroorzaken, maar niet betrokken zijn bij de onwikkeling van gewrichtsontsteking. 

"Er is lang gedacht dat ontstekingen in de darmen en gewrichten mechanisch met elkaar verbonden zijn, maar onze studie betwist deze hypothese", aldus prof. Vereecke. "Hoewel gedeelde ontstekingsroutes kunnen bijdragen aan zowel darm- als gewrichtsontstekingen, geeft ons onderzoek aan dat de stimuli om deze routes te activeren in elk weefsel verschillend zijn en weefselspecifieke therapeutische interventies vereisen." 

Boven: kiemvrije muisfaciliteiten; onder: artrose in de enkels van specifieke pathogeenvrije (SPF) en kiemvrije, 'steriel gehouden' (GF) muizen.

Verschillende triggers 

Deze bevindingen geven aan dat microbiële factoren darmontsteking kunnen veroorzaken, terwijl steriele mechanismen een grotere bijdrage lijken te leveren aan gewrichtsontsteking. De implicaties van de studie zijn verreikend en bieden potentiële inzichten in de ontwikkeling van weefselspecifieke therapeutische interventies. Door de verschillende moleculaire triggers voor darm- en gewrichtsontstekingen te begrijpen, kunnen onderzoekers mogelijk interventies ontwerpen die zich nauwkeuriger richten op de onderliggende oorzaken van elke aandoening. 

“Onze resultaten illustreren de complexiteit van ontstekingsziekten en benadrukken het belang van het in overweging nemen van weefselspecifieke mechanismen”, zegt Alexandra Thiran (VIB-UGent), eerste auteur van de studie. "Ons onderzoek opent nieuwe wegen voor het onderzoeken van de oorzaken van ontstekingen en het ontwikkelen van nieuwe behandelingen voor artritis en aanverwante aandoeningen." 

De studie daagt niet alleen bestaande theorieën over de darm-gewricht as uit, maar benadrukt ook de noodzaak van voortgezet onderzoek naar de onderliggende oorzaken van ontstekingsziekten. De onderzoekers hopen dat hun vondsten tot verder onderzoek zullen leiden en de ingewikkelde verbindingen tussen verschillende lichaamssystemen zullen omzetten in effectievere behandelingen voor patiënten. 


Publicatie

Thiran et al. Sterile triggers drive joint inflammation in TNF and IL-1b dependent mouse arthritis models. EMBO Molecular Medicine, 2023. 

Joran Lauwers

Joran Lauwers

Press Contact, VIB

Delen

Meest recente verhalen

Winterslaap biedt nieuwe kijk op Alzheimer

Winterslaap biedt nieuwe kijk op Alzheimer

Onderzoekers van VIB en KU Leuven maken eerste single-cell-atlas van een brein in winterslaap wereldwijd publiek

press.vib.be

Onderzoekers van VIB en KU Leuven ontdekken waarom een verandering in één gen de ontwikkeling van onze hersenen kan verstoren

Onderzoekers van VIB en KU Leuven ontdekken waarom een verandering in één gen de ontwikkeling van onze hersenen kan verstoren

Leuven, 4 november 2026 - Waarom zijn onze hersenen kwetsbaarder voor genetische aandoeningen dan die van andere zoogdieren? In de zoektocht naar een antwoord op deze vraag, legden onderzoekers van VIB en KU Leuven een belangrijk stukje van de puzzel bloot. Hun bevindingen, gepubliceerd in het vakblad Developmental Cell, tonen hoe veranderingen in het gen ASPM de ontwikkeling verstoren van jonge hersencellen die nodig zijn om onze hersenen te laten groeien. Zo verklaren de onderzoekers waarom fouten in dit gen microcefalie kunnen veroorzaken, een aandoening waarbij de hersenen en het hoofd kleiner zijn, vaak in combinatie met een verstandelijke beperking. “Onze hersenen ontwikkelen zich anders dan bij andere zoogdieren”, zegt Prof. Pierre Vanderhaeghen (VIB-KU Leuven Centrum voor Neurowetenschappen). “In dit geval wordt een cellulair proces verstoord dat heel belangrijk is voor de ontwikkeling van onze hersenen.”

press.vib.be

Signalen van afweercellen blokkeren maakt verwijderen agressiefste hersentumor makkelijker

Signalen van afweercellen blokkeren maakt verwijderen agressiefste hersentumor makkelijker

Ontdekking door onderzoekers van VIB en KU Leuven wijst op een mogelijke nieuwe behandelingsstrategie

press.vib.be

Over VIB Pers

VIB is een onafhankelijk onderzoeksinstituut dat inzichten in de biologie vertaalt naar impactvolle innovaties voor de samenleving. Het werkt samen met de vijf Vlaamse universiteiten en diverse partners in de biotechsector en doet onderzoek in plantenbiologie, kanker, neurowetenschap, microbiologie, ontstekingsziekten, artificiële intelligentie en meer. VIB verbindt wetenschap met ondernemerschap en stimuleert zo de groei van de Vlaamse biotech. Het instituut draagt bij aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen, zoals nieuwe methoden voor diagnose en behandeling en landbouwinnovaties. 

Meer info op www.vib.be. 

Neem contact op met

Suzanne Tassierstraat 1 9052 Zwijnaarde

+32 9 244 66 11

communications@vib.be

vib.be