Prof. Diether Lambrechts (KU Leuven/VIB) ontvangt de Francqui-Collen Prijs 2026

De Francqui-Collen Prijs geldt al sinds 1932 als de absolute academische top in België en wordt onder wetenschappers ook wel eens de ‘Belgische Nobelprijs’ genoemd. De prijs eert Belgische wetenschappers die voor baanbrekend onderzoek zorgen in hun vakgebied. Een internationale topjury, met daarin verschillende voormalige Nobelprijswinnaars, kent deze onderscheiding jaarlijks toe aan exclusief Belgisch talent.

Professor Diether Lambrechts (KU Leuven/VIB) krijgt de prijs voor zijn onderzoek naar de beste behandelingen voor kankertumoren. Met een speciale techniek onderzoekt zijn team de tumor cel per cel. Zo ontdekten ze precies hoe kankercellen zich verbergen voor ons afweersysteem en welke cellen goed reageren op een behandeling. Zijn gegevens zijn inmiddels onmisbaar voor onderzoekers over de hele wereld.

Wat zijn werk echt bijzonder maakt, is dat hij intens samenwerkt binnen het farmaceutisch en medisch ecosysteem opdat zijn bevindingen niet beperkt zouden blijven tot het laboratorium maar effectief tot bij de patiënt geraken. Voor zowel darm- als eierstokkanker ontdekten hij en zijn team twee specifieke biomerkers, meetbare indicatoren die iets vertellen over het onderliggend ziekteproces in de kanker. Aan de hand van deze indicatoren kunnen artsen een heel duidelijk 'ja' of 'nee' antwoord krijgen op de vraag of de patiënt baat heeft bij een specifieke behandeling, zoals immunotherapie.

"Er zijn in de wetenschap miljoenen biomerkers beschreven, maar er zijn heel weinig onderzoekers die erin slagen om effectief een verandering te brengen voor iemand die vandaag of morgen de diagnose kanker krijgt. Dat is waar wij het voor doen," vertelt prof. Lambrechts trots.

Waar men vroeger afhankelijk was van Amerika voor die specifieke analyses, kan men vandaag, dankzij prof. Lambrechts’ testen, in België blijven, wat dus een pak goedkoper en toegankelijker is.

"In België zijn we nog vaak te bescheiden. In Amerika zouden onderzoekers bij zulke doorbraken op de tafels springen van blijdschap. Ik geef mijn studenten altijd mee: wees ambitieus en durf in je data te geloven.”, benadrukt professor Lambrechts.

Prof. Lambrechts van het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie vervoegt een hele reeks van KU Leuven onderzoekers die al door de Francqui stichting onderscheiden werden. Bij VIB hadden eerder prof. Sarah-Maria Fendt (2023, VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie), prof. Bart Lambrecht (2014, VIB-UGent Centrum voor Inflammatieonderzoek), prof. Pierre Vanderhaeghen (2011, VIB-KU Leuven Centrum voor Hersenonderzoek), prof. Dirk Inzé (2005, VIB-UGent Centrum voor Plantensysteembiologie) en prof. Peter Carmeliet (2002, VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie) de eer om de prestigieuze prijs in ontvangst te nemen.

“Wij zijn dan ook bijzonder verheugd dat dit jaar professor Diether Lambrechts bekroond wordt met de Francqui-Collen prijs”, zegt KU Leuven rector Sévérine Vermeire. “Deze prestigieuze onderscheiding is een erkenning van internationaal toonaangevend onderzoek. Professor Lambrechts belichaamt daarmee de kracht van onderzoeksgedreven innovatie waar ​ onze universiteit zo sterk op inzet.”

Christine Durinx, Managing Director VIB: “Dit is een uitzonderlijke en verdiende erkenning voor prof. Lambrechts, die met zijn werk aantoont hoe wetenschap echt het verschil kan maken voor patiënten. Hij belichaamt perfect waar we bij VIB voor staan: excellente wetenschap die we omzetten in concrete oplossingen met betekenis voor mensen, vandaag en morgen.”

Emmanuel Rottey (Persattaché KU Leuven)

emmanuel.rottey@kuleuven.be

tel: +32 16 32 82 71

mobiel: +32 474 88 15 52

Over VIB

Basisonderzoek in de levenswetenschappen, dat is de kernactiviteit van VIB. Enerzijds de grenzen verleggen van wat we weten over moleculaire mechanismen, hoe deze mechanismen levende wezens zoals mensen, dieren, planten en micro-organismen regelen, en anderzijds zorgen voor tastbare resultaten die bijdragen aan een betere samenleving. Gestoeld op een partnerschap met vijf Vlaamse universiteiten - UGent, KU Leuven, Universiteit Antwerpen, Vrije Universiteit Brussel en Universiteit Hasselt – en een stevig investeringsprogramma, bundelt VIB de expertise van 81 onderzoeksgroepen in één instituut. Het techtransfer-team van VIB vertaalt proactief biologische inzichten in nieuwe economische activiteiten die op hun beurt weer kunnen leiden tot nieuwe producten, medicijnen e.d. die kunnen gebruikt worden in de geneeskunde, landbouw en tal van andere toepassingen. VIB neemt ook actief deel aan het publieke debat over biotechnologie door het ontwikkelen en verspreiden van een breed scala aan wetenschappelijk onderbouwde informatie over alle aspecten van de biotechnologie. Meer info op www.vib.be.

Over KU Leuven

KU Leuven werd opgericht in 1425 en is naast één van de oudste ook de meest innovatieve universiteit van Europa (Reuters). Met haar 65.000 studenten en meer dan 22.000 medewerkers is zij bovendien de grootste universiteit van België. Vijftien faculteiten bieden bachelor- en masteropleidingen aan op 10 locaties in Vlaanderen. De verschillende klemtonen en aanpak op de campussen zorgen voor een grote variatie in het onderwijsaanbod. De opleidingen zijn gebaseerd op het onderzoek van bijna 8000 wetenschappers. Als medeoprichter van de League of European Research Universities (LERU) is KU Leuven zowel nationaal als internationaal een toonaangevende onderzoeksinstelling.