VIB onderzoekers ontdekken nieuwe manier om immunotherapie bij kankerpatiënten te ondersteunen en stimuleren

Therapeutische inductie van High-Endothelial Venules (HEVs) kan de infiltratie van lymfocyten verhogen en draagt bij tot het afremmen van tumorgroei

Gent/Leuven, 24 November 2022 – Het onderzoeksteam van Gabriele Bergers (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie) kon dankzij gespecialiseerde onderzoeksmethoden een manier ontdekken om lymfocyten beter te laten infiltreren in de micro-omgeving van tumoren. Door zogenaamde High-Endothelial Venules te induceren, kon het team onder leiding van Gerlanda Vella en Yichao Hua de beschermingsbarrière die immuuncellen in de bloedvaten van tumoren tegenhoudt, omzeilen. De ontdekking is een grote stap vooruit in het gebruik van nieuwe methodes om de respons van patiënten op immunotherapie te verhogen.

Immunotherapie, specifiek in de vorm van immune checkpoint blockade (a-CLTA4/a-PD(L)-1), heeft voor ongeziene voordelen gezorgd in de behandeling van kankerpatiënten. De zogenaamde ICB behandeling blokkeert immune checkpoint eiwitten waardoor ze niet kunnen binden met hun doelwit eiwtten. Dat helpt het lichaam om kankercellen te herkennen en aan te vallen. Tot nu was er echter een groot aandeel patiënten die niet de nodige respons vertoonden bij dergelijke immunotherapiën. Lymfocyten, de immuuncellen die verantwoordelijk zijn voor het verdelgen van kankercellen, kunnen vaak niet genoeg in de tumor infiltreren door diens afweeronderdrukkende micro-omgeving. Meerbepaald fungeren de bloedvaten die zich rond een tumor vormen als een barrière waardoor het voor lymfocyten haast onmogelijk wordt om in de buurt van de kankercellen te komen.

Gabriele Bergers, VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie: “Bij patiënten die goed reageren op dergelijke ICB behandelingen zijn de resultaten vaak spectaculair. Met ons onderzoek wilden we dan ook manieren vinden om dit soort behandelingen voor meer patiënten mogelijk te maken. Om dat te doen moesten we een manier vinden om de beschermende barrière van de tumorvasculatuur – de bloedvaten rond een tumor – te omzeilen.”

Het team van Gabriele kon eerder al aantonen dat de aanwezigheid van TLLS (Tertiary Lymphoid Like Structures) werd geassocieerd met een betere respons van patiënten op ICB behandelingen. Het proces achter de vorming van die structuren bleef echter lang een mysterie. In een onderzoekspaper die nu ook in Cancer Cell werd gepubliceerd, kon het team nu aantonen hoe HEVs (High-Endothelial Venules) in tumoren worden geinduceerd en zo tot de vorming van TLLS leiden. Een belangrijke ontdekking die mogelijks het pad effent om ICB behandelingen bij meer patiënten in te zetten.

Het Bergers Lab aan het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie.

Gerlanda Vella, Gabriele Bergers en Yichao Hua.
Gerlanda Vella, Gabriele Bergers en Yichao Hua.

Gaan er nieuwe deuren open voor ICB behandelingen?

HEVs zijn structuren die voornamelijk in lymfeklieren en andere secundaire organen die deel uitmaken van het lymfevatenstelseln voorkomen. Ze fungeren als toegangsweg om lymfocyten te calibreren en klaar te stomen voor ze zich in het lichaam gaan rondbewegen om vijandige cellen aan te vallen. In een model met muizen met darmkanker, borstkanker en melanoom kon het Bergers lab ontdekken dat HEVs niet enkel de weg naar de tumor openen, maar dat ze ook specifieke immuunniches vormen die voorlopercellen bevatten. Die cellen zijn op hun beurt verantwoordelijk voor de vorming en verspreiding van T-cellen, een type lymfocyten.

Gabriele Bergers: “We waren in de wolken door onze ontdekking dat therapeutisch geïnduceerde HEVs niet alleen voor een betere infiltratie van lymfocyten in de tumorvasculatuur zorgde, maar ook resulteerde in de vorming van niches die de immuuncellen konden verspreiden! Je zou kunnen zeggen dat we de achilleshiel van de tumor hebben ontdekt: het ene plekje in de tumorvasculatuur dat we kunnen uitbuiten om kankercellen aan te vallen.”

De ontdekking biedt nieuwe perspectieven in zowel immunotherapiën die op Immune Checkpoint Blockers rekenen als ook andere immuunmodulerende behandelingen. In combinatie met de therapeutisch geïnduceerde HEVs kan de respons van patiënten op dergelijke behandelingen mogelijks verbeterd worden. Dat kan op zijn beurt dan weer leiden tot nieuwe manieren om immunotherapie te ondersteunen en versterken.

Lees de volledige paper hier.

Joran Lauwers

Joran Lauwers

Press Contact, VIB

Vragen van patiënten
​
Een doorbraak in onderzoek betekent niet hetzelfde als een doorbraak in de geneeskunde. De verwezenlijkingen van VIB-onderzoekers kunnen de basis vormen voor nieuwe therapieën, maar het ontwikkelingstraject neemt nog jaren in beslag. Dit kan veel vragen oproepen. Daarom vragen we u om in uw reportage of artikel te verwijzen naar het e-mailadres dat VIB hiervoor ter beschikking stelt. Iedereen kan er met vragen omtrent dit en ander medisch gericht onderzoek terecht: patienteninfo@vib.be.

Over het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie
​Kanker heeft vele oorzaken. Vaak gaat het om een combinatie van levensstijl, omgevingsfactoren en variaties in de genen. We moeten kanker op verschillende fronten bestrijden, en dat kan alleen op basis van kennis. Onderzoekers van het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie ontrafelen nieuwe mechanismen om zo specifiekere opsporingstechnieken én behandelingen te ontwikkelen.

Delen

Meest recente verhalen

Winterslaap biedt nieuwe kijk op Alzheimer

Winterslaap biedt nieuwe kijk op Alzheimer

Onderzoekers van VIB en KU Leuven maken eerste single-cell-atlas van een brein in winterslaap wereldwijd publiek

press.vib.be

Onderzoekers van VIB en KU Leuven ontdekken waarom een verandering in één gen de ontwikkeling van onze hersenen kan verstoren

Onderzoekers van VIB en KU Leuven ontdekken waarom een verandering in één gen de ontwikkeling van onze hersenen kan verstoren

Leuven, 4 november 2026 - Waarom zijn onze hersenen kwetsbaarder voor genetische aandoeningen dan die van andere zoogdieren? In de zoektocht naar een antwoord op deze vraag, legden onderzoekers van VIB en KU Leuven een belangrijk stukje van de puzzel bloot. Hun bevindingen, gepubliceerd in het vakblad Developmental Cell, tonen hoe veranderingen in het gen ASPM de ontwikkeling verstoren van jonge hersencellen die nodig zijn om onze hersenen te laten groeien. Zo verklaren de onderzoekers waarom fouten in dit gen microcefalie kunnen veroorzaken, een aandoening waarbij de hersenen en het hoofd kleiner zijn, vaak in combinatie met een verstandelijke beperking. “Onze hersenen ontwikkelen zich anders dan bij andere zoogdieren”, zegt Prof. Pierre Vanderhaeghen (VIB-KU Leuven Centrum voor Neurowetenschappen). “In dit geval wordt een cellulair proces verstoord dat heel belangrijk is voor de ontwikkeling van onze hersenen.”

press.vib.be

Signalen van afweercellen blokkeren maakt verwijderen agressiefste hersentumor makkelijker

Signalen van afweercellen blokkeren maakt verwijderen agressiefste hersentumor makkelijker

Ontdekking door onderzoekers van VIB en KU Leuven wijst op een mogelijke nieuwe behandelingsstrategie

press.vib.be

Over VIB Pers

VIB is een onafhankelijk onderzoeksinstituut dat inzichten in de biologie vertaalt naar impactvolle innovaties voor de samenleving. Het werkt samen met de vijf Vlaamse universiteiten en diverse partners in de biotechsector en doet onderzoek in plantenbiologie, kanker, neurowetenschap, microbiologie, ontstekingsziekten, artificiële intelligentie en meer. VIB verbindt wetenschap met ondernemerschap en stimuleert zo de groei van de Vlaamse biotech. Het instituut draagt bij aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen, zoals nieuwe methoden voor diagnose en behandeling en landbouwinnovaties. 

Meer info op www.vib.be. 

Neem contact op met

Suzanne Tassierstraat 1 9052 Zwijnaarde

+32 9 244 66 11

communications@vib.be

vib.be